Hoe meet je een bout: diameter, draadspoed en lengte

Een bout correct opmeten voorkomt een van de meest voorkomende bestelproblemen: een bout die er op het eerste gezicht goed uitziet, maar een verkeerde diameter, draadspoed of lengte heeft. Met een schuifmaat en bij voorkeur een draadspoedmeter kun je de meeste metrische bouten snel identificeren.

De notatie van een metrische bout

Een maat zoals M6 × 1.0 × 20 bestaat uit drie delen:

• M6: nominale buitendiameter van de schroefdraad, ongeveer 6 mm.
• 1.0: draadspoed, dus 1,0 mm afstand van draadtop tot draadtop.
• 20: lengte van de bout in millimeters.

Niet iedere webshop vermeldt de standaard draadspoed in de productnaam. Daarom kan een M6-bout bijvoorbeeld ook simpelweg als M6 × 20 worden aangeduid wanneer de draadspoed duidelijk uit de productspecificaties blijkt.

Stap 1: meet de diameter

Meet de buitendiameter over de toppen van de schroefdraad met een schuifmaat. Meet dus niet de boutkop.

Een M6-bout meet in de praktijk meestal iets onder exact 6,00 mm. Productietoleranties zorgen ervoor dat de gemeten buitendiameter iets kleiner kan zijn dan de nominale maat.

Nominale maat	Herkenning
M5	ongeveer 5 mm buitendiameter
M6	ongeveer 6 mm buitendiameter
M8	ongeveer 8 mm buitendiameter
M10	ongeveer 10 mm buitendiameter
M12	ongeveer 12 mm buitendiameter

Stap 2: bepaal de draadspoed

Bij metrische schroefdraad is de draadspoed de afstand tussen twee opeenvolgende draadtoppen, gemeten in millimeters. Een M8 × 1.25 heeft dus 1,25 mm tussen de draadgangen.

De eenvoudigste methode is een draadspoedmeter. Heb je die niet, meet dan met een schuifmaat de afstand over bijvoorbeeld tien draadgangen en deel de gemeten afstand door tien. Daarmee verklein je de meetfout ten opzichte van het meten van één enkele draadgang.

Voorbeeld

Meet je over tien spoeden ongeveer 12,5 mm, dan is de draadspoed ongeveer 1,25 mm.

Stap 3: meet de lengte

Bij de meeste bouten met een kop die boven het materiaal blijft liggen, meet je de lengte vanaf de onderkant van de kop tot het uiteinde van de bout.

Bij een verzonken bout ligt de kop juist in het materiaal. Daarom wordt de totale lengte van veel verzonken bouten gemeten vanaf de bovenkant van de kop tot de punt.

Stap 4: controleer de kopvorm en aandrijving

Dezelfde draadmaat en lengte betekent nog niet dat twee bouten uitwisselbaar zijn. Let ook op:

• kopdiameter;
• kophoogte;
• inbus, Torx of andere aandrijving;
• flens onder de kop;
• verzonken of niet-verzonken uitvoering;
• volledig of gedeeltelijk schroefdraad;
• eventuele borst of pasdiameter.

Een DIN 912 inbusbout en een low-profile bout kunnen bijvoorbeeld dezelfde M6-schroefdraad hebben maar een heel andere kophoogte en zitting.

Stap 5: vergelijk met de originele bout

Voor automotive toepassingen raden we aan de originele bout naast de nieuwe bout te leggen en meerdere maten te vergelijken. Controleer niet alleen de totale lengte, maar ook hoeveel schroefdraad daadwerkelijk in het onderdeel grijpt.

Een te lange bout kan onderin een blind gat vastlopen voordat de verbinding klemt. Een te korte bout kan onvoldoende draadinschakeling hebben.

Welke gereedschappen zijn handig?

• digitale schuifmaat;
• metrische draadspoedmeter;
• goede verlichting;
• de originele bout als referentie;
• OEM-onderdeleninformatie of werkplaatshandboek voor kritische verbindingen.

Veelgemaakte meetfouten

De kop meten in plaats van de schroefdraad

Een sleutelmaat of kopdiameter zegt niet wat de nominale draadmaat is. Meet altijd over de buitendiameter van de draad.

Alleen “M8” controleren

M8 vertelt alleen de nominale diameter. Verschillende draadspoeden kunnen bestaan. Een verkeerde spoed kan het binnendraad beschadigen.

Een verzonken bout verkeerd meten

Bij verzonken koppen telt de kop meestal mee in de lengtemaat. Bij veel andere boutkoppen niet.

Een bout kiezen die “ongeveer” dezelfde lengte heeft

Bij sommige niet-kritische bevestigingen is een klein lengteverschil acceptabel, maar bij blinde gaten, dunne delen en veiligheidskritische verbindingen kan een paar millimeter wel degelijk belangrijk zijn.

Conclusie

Controleer bij iedere bout minimaal diameter, draadspoed, lengte en kopvorm. Daarmee voorkom je vrijwel alle eenvoudige maatfouten.

Gebruik onze uitgebreide maatwijzer voor titanium bouten, moeren en washers en bekijk daarna de collecties M6 titanium bouten, M8 titanium bouten en M10 titanium bouten.

Let op: bij veiligheidskritische verbindingen is meten alleen niet voldoende. Controleer altijd de voorgeschreven materiaalsterkte, geometrie en montagegegevens van de voertuig- of onderdelenfabrikant.